Titan Sports đưa tin trên mọi nền tảng

Tối thứ Ba, Premier League chính thức thông báo toàn bộ 115 cáo buộc vi phạm tài chính đối với Man City đều được xác nhận; Man City phản hồi rằng họ sẽ kháng cáo. Hai tuyên bố chính thức này thực ra đều không khiến ai bất ngờ. Vài ngày trước, các tờ báo lớn ở Anh đã "hâm nóng" trước, nói rằng nhóm điều tra độc lập đã đưa ra phán quyết về vụ Man City, dù chi tiết có đôi chút khác biệt: tin rò rỉ nói 114 trong 115 cáo buộc được xác nhận, còn thông báo chính thức thì là toàn bộ.

Điều kỳ lạ là theo ESPN mới nhất, Man City thực ra đã biết kết quả phán quyết từ tháng 7 năm nay. Nếu thông tin là thật, điều đó có nghĩa Man City đã có hai tháng để chuẩn bị cho tất cả những gì diễn ra hôm nay. Vậy Man City đã làm gì? Kỳ chuyển nhượng mùa hè họ mạnh tay chi tới 450 triệu bảng, ký 7 tân binh cho đội một, trong đó Enzo cập bến vào phút chót, cân bằng kỷ lục phí chuyển nhượng Premier League. Sau khi biết kết quả phán quyết (có thể có), Man City không những không kiềm chế mà còn phô trương sự giàu có hơn nữa, phải chăng đây là sự phớt lờ hoàn toàn những lệnh trừng phạt có thể ập tới?

10 năm, làm sổ sách giả để lấp 900 triệu

Trước hết cần điểm lại dòng thời gian của vụ án này. "Vụ 115" của Man City bắt nguồn từ tiết lộ của "Football Leaks" năm 2018, sau đó thu hút sự đưa tin rộng rãi của truyền thông và sự chú ý của các cơ quan quản lý bóng đá lớn, "mặt tối của mặt trăng" bắt đầu lộ diện trước công chúng. Năm 2019, UEFA là bên đầu tiên mở cuộc điều tra với Man City, Premier League theo sau. Năm 2020, UEFA áp án phạt nặng cấm Man City dự cúp châu Âu 2 năm cùng khoản phạt 30 triệu euro, nhưng Man City kháng cáo lên Tòa án Trọng tài Thể thao, lật ngược án cấm thi đấu, khoản phạt giảm xuống 10 triệu, hai bên từ đó "hòa giải". Đầu năm 2023, sau cuộc điều tra kéo dài gần 4 năm, Premier League chính thức đưa ra cáo buộc với Man City. Thêm 1 năm rưỡi sau, ủy ban điều tra độc lập tổ chức phiên điều trần kéo dài gần 3 tháng, khi đó dự kiến nửa đầu năm 2025 sẽ có kết quả, nhưng rồi lại kéo dài thêm hơn một năm, đến bây giờ mới công bố.

Cuộc điều tra kéo dài dai dẳng nhưng sức răn đe với Man City không đáng kể. Trong thời gian đó, đội bóng của Guardiola vẫn chi tiêu như thường, những chức vô địch cần giành thì không thiếu cái nào. Quá trình UEFA cáo buộc Man City, từ sơ thẩm đến phán quyết cuối cùng, mất 8 tháng, không hề ngắn, nhưng so với quá trình dài lê thê của Premier League thì đã là tốc chiến tốc thắng. Tất nhiên, sự chậm trễ của Premier League cũng có nguyên nhân khách quan. Chẳng hạn, số cáo buộc với Man City lên tới 115, sau đó mở rộng lên 130, liên quan đến vô số chi tiết ở mọi khía cạnh. Sau 8 năm, nhóm điều tra độc lập đã xem hơn 7.000 trang tài liệu. Mà nhóm điều tra này chỉ có ba người, bình thường ai cũng có công việc riêng. Cùng với sự tích lũy tài liệu, còn có thể nảy sinh các hướng điều tra mới, rồi lại khởi động những thủ tục pháp lý khác... nhánh nhóc càng mọc càng rậm rạp. Cộng thêm thái độ bất hợp tác của chính Man City khiến tiến triển càng chậm chạp hơn.

Tiết Trung thu, trăng xanh treo cao. Sau 5 vòng đấu Premier League, Man City hơn nhà đương kim vô địch Arsenal 3 điểm và đứng đầu bảng. Với lực lượng của Man City, nếu Maresca không gây chuyện, Man City hoàn toàn có hy vọng tiếp nối sự thống trị từ thời Guardiola trong vài năm tới. Đây e là điều mà cả công ty Premier League lẫn các đối thủ đều không muốn thấy. Đúng lúc này, bản phán quyết được mong chờ mãi cuối cùng cũng xuất hiện. Trong văn bản dài hơn 40 trang, ủy ban điều tra dùng những từ ngữ nghiêm trọng như "hợp đồng giả", "thỏa thuận giả", "thổi phồng giả tạo", "khai báo sổ sách sai sự thật", "che giấu", "rõ ràng có ý định né tránh quy định Premier League", "nhiều lần vi phạm nghĩa vụ hợp tác và nghĩa vụ thiện chí tối đa", đủ thấy tội của Man City lớn đến mức nào.

Theo báo cáo của ủy ban độc lập, trong giai đoạn từ mùa 2009-10 đến 2017-18, tổng doanh thu thương mại của Man City là 1,335 tỷ bảng, trong đó 949,9 triệu đến từ các "nhà tài trợ" Abu Dhabi, chiếm 71%. Ủy ban phát hiện trong 949,9 triệu này, chỉ 119,3 triệu do nhà tài trợ thực sự chi trả, 830,7 triệu còn lại do chủ sở hữu Man City là Abu Dhabi United Group (ADUG) trực tiếp hoặc gián tiếp rót vốn. Nếu loại bỏ khoản rót vốn của ADUG, chỉ giữ lại số tiền các nhà tài trợ thực tế chi trả, doanh thu thương mại của Man City là 398,7 triệu, con số này đứng thứ sáu Premier League cùng thời kỳ, cao hơn khoảng 200 triệu so với Aston Villa đứng thứ bảy, và thấp hơn hơn 100 triệu so với Tottenham - đội có doanh thu thấp nhất trong nhóm Big 6.

Từ khi bị "đại gia dầu mỏ" mua lại năm 2008 đến hết mùa 2017-18, Man City đã nhận tổng cộng 2,209 tỷ bảng từ ADUG trong mười năm đầu. Trong đó 1,287 tỷ được khai báo đúng, thuộc doanh thu hợp lệ, nhưng những khoản được khai báo đúng này về cơ bản đã dừng lại sau mùa 2014-15. 921,4 triệu còn lại là sổ sách giả, trong đó khai khống doanh thu 855,2 triệu, khai sai chi phí 66,2 triệu. Tóm gọn lại: trước khi Man City vươn lên, sức hút của họ ở cả phương diện thương mại lẫn thi đấu đều hạn chế, chỉ có thể đặt ra danh mục giả để ông chủ dầu mỏ chuyển tiền, đồng thời khai man chi phí tiền lương thấp hơn để vượt qua kiểm tra tài chính, còn sau lưng thì dùng hợp đồng hai mặt để trả lương siêu cao cho các ngôi sao. Những chi phí không được báo cáo trong sổ sách chính thức của Man City này đã được ADUG bỏ tiền san lấp thông qua hình thức tài trợ giả.

Man City có thể nhận án phạt gì?

Sau khi phán quyết được công bố, CEO Premier League Masters cho biết: "Vụ án này và phán quyết của nó là vụ án quan trọng nhất trong lịch sử Premier League, hiện vẫn còn một số chi tiết chưa được xác định, trong đó quan trọng nhất là những hành vi vi phạm này phải chịu hình phạt nào. Giờ đây ủy ban đã đưa ra quyết định, chúng tôi sẽ nỗ lực nhanh chóng thúc đẩy các thủ tục còn lại, mang lại sự chắc chắn cho giải đấu, các CLB và người hâm mộ của chúng tôi."

Tuy nhiên, bản thân quy định của Premier League về vấn đề xử phạt đã rất không rõ ràng. Premier League cho biết trong tuyên bố: "Vấn đề xử phạt sẽ được xử lý riêng tại phiên điều trần tiếp theo của ủy ban độc lập. Theo quy định Premier League, phiên điều trần này sẽ được giữ kín và bảo mật cho đến khi được phép công bố kết quả." Điều này hơi giống việc xem lại trong "phòng tối" VAR của Premier League, thời gian, nội dung, tiến độ điều trần đều do nhóm điều tra độc lập sắp xếp, Premier League cũng không có quyền can thiệp (về nguyên tắc). Giống như các thủ tục cho đến nay, thời lượng điều trần không bị giới hạn, xét đến độ phức tạp của vụ án cũng như thời gian đã tiêu tốn ở giai đoạn sơ thẩm, phiên điều trần mới dự kiến sẽ kéo dài vài tháng, thậm chí có thể vài năm. Một nguồn tin thạo tin nói riêng với The Athletic rằng nếu thủ tục này kết thúc trong vòng chưa đầy một năm, họ sẽ rất sốc, "Đây mới chỉ là khởi đầu."

Quy định W.64 của Premier League quy định, CLB bị xác định vi phạm quy định tài chính có thể nhận các hình phạt bao gồm cảnh cáo, phạt tiền, trừ điểm, cấm thi đấu, nghiêm trọng nhất là bị trục xuất khỏi Premier League. Ngoài ra, Man City còn đối mặt với khả năng bị các CLB đối thủ yêu cầu bồi thường. Trong đó, trừ điểm lại chia làm hai trường hợp: một là hồi tố, tức trừ điểm ở những mùa giải vi phạm, điều này sẽ thay đổi thứ hạng của đội, hoặc bị tước chức vô địch, đây cũng là tâm điểm được nhiều người hâm mộ quan tâm: những chức vô địch đó sẽ được chuyển sang Man United, Liverpool chăng? Trường hợp thứ hai thường là trừ điểm ngay trong mùa giải xác nhận án phạt hoặc mùa kế tiếp, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của đội.

Anh là một quốc gia theo chủ nghĩa kinh nghiệm, nơi sản sinh ra triết gia Hume, hệ thống pháp luật theo tinh thần thông luật, đề cao chủ nghĩa thực dụng và "tuân theo án lệ". Tuy nhiên, vụ án lớn của Man City chắc chắn là chưa từng có tiền lệ, án phạt đi theo hướng nào rốt cuộc còn tùy vào kết quả đấu tranh lợi ích giữa các bên. Mấu chốt là, việc "xử" Man City có phù hợp với lợi ích rộng lớn nhất hay không. Cái gọi là "điều tra độc lập nội bộ" có mục đích là giải quyết vấn đề (tranh chấp), chứ không phải bảo vệ sự đúng đắn tuyệt đối của điều luật. Khai tử một CLB vì vi phạm tài chính là điều chưa có tiền lệ trong thế giới bóng đá đỉnh cao, cũng không phù hợp với hình ảnh và lợi ích tổng thể của Premier League. Động đến Man City chẳng khác nào vả vào mặt gia tộc Mansour của UAE, những ảnh hưởng địa chính trị kéo theo, các vấn đề hậu quả liên quan đến nhà tài trợ, cầu thủ, người hâm mộ và đầu tư hạ tầng bóng đá địa phương, đều không thể không xem xét.

Cần biết rằng, một trong những ưu thế lớn nhất của Premier League trong việc thu hút vốn ngoại chính là môi trường đầu tư ổn định. Như Chủ tịch Man City Mubarak từng nói vào tháng 6/2024, Premier League nên áp dụng "cách tiếp cận cân bằng hơn" trong quản lý tài chính, "Tôi cho rằng Premier League có được thành tựu như ngày nay là nhờ sức cạnh tranh cực mạnh. Vì vậy tôi hy vọng việc quản lý có thể 'lý trí' hơn một chút." Ngẫm kỹ lời này, nó giống như đang nhắc nhở Premier League "ném chuột sợ vỡ bình", huống chi thứ họ ném bây giờ không phải chuột Mickey, mà là một Man City giàu sánh ngang một quốc gia.

Premier League có dám phạt nặng Man City

Ngoài ra, cần làm rõ rằng các cáo buộc với Man City liên quan đến những sự việc trong 9 mùa giải từ 2009-10 đến 2017-18, vừa đúng phạm vi nội dung mà "Football Leaks" công bố. Trong giai đoạn này, Man City đã giành 3 chức vô địch Premier League, 1 FA Cup và 3 League Cup. Sau đó Man City có tiếp tục "doping tài chính" hay không? E rằng không có nhiều bằng chứng như vậy, và cũng không nằm trong phạm vi thảo luận của vụ án này. Nhưng hoàn toàn không có nghĩa là Man City vi phạm trong 9 mùa này rồi sau đó thì hoàn toàn trong sạch, ít nhất bạn sẽ nghi ngờ liệu những chức vô địch của Guardiola có phải đều nhờ vào hào quang thần thánh của ông hay không.

Khi các quy định tài chính của bóng đá chuyên nghiệp mới ra đời, chúng mang danh "công bằng", nhưng các "đại gia lâu đời" nhanh chóng cảm thấy kiếm được tiền mà không được tiêu thì chẳng thể gọi là công bằng, bắt người giàu ăn ở quán mười đồng cũng không công bằng, thế là xuất hiện chuyện hoang đường ăn món một trăm đồng mà chỉ chuyển khoản mười đồng. Nói đến "công bằng" thì đó là chuyện mãi mãi không thể nói rõ. Nếu Man City phải nhả ra 3 chức vô địch Premier League này, thì bộ khung tiếp tục chinh chiến về sau chẳng phải cũng được xây dựng từ thời đó sao? Về lý thuyết nếu không có những "tích lũy ban đầu" này thì cũng sẽ không có nhiều chức vô địch như vậy về sau. Điều này có thể tham khảo Newcastle dưới sự kiểm soát của quỹ đầu tư quốc gia Saudi Arabia PIF, chính vì vướng "công bằng tài chính" mà họ không thể trở thành "nhà giàu mới nổi" chỉ sau một đêm, và mãi chưa thể hoàn thành bước nhảy lên hàng ngũ ông lớn.

Có ý kiến cho rằng đây là tình huống đặc thù của Premier League: quá nhiều ông lớn, tiếng nói bị phân tán, có quá nhiều lợi ích cần cân bằng. Một điều mà các bên ở Premier League không thể không cân nhắc hậu quả là, nếu lật ngược những chức vô địch Man City giành được những năm đó, hình ảnh tươi sáng của Premier League chắc chắn sẽ bị hoen ố - các đơn vị phát sóng có tiếp tục phát lại những khoảnh khắc huy hoàng của Man City để thu hút khán giả hay không? Bàn thắng phút cuối của Aguero năm 2012, cú sút xa kinh thiên động địa của Kompany năm 2019, rốt cuộc là bàn thắng đẹp nhất hay tệ nhất của Premier League?

Trong lúc Premier League điều tra Man City, Man City cũng dùng những cách gián tiếp để đánh lạc hướng dư luận, tranh thủ "chính nghĩa". Chẳng hạn, tháng 9/2025, Premier League và Man City đạt thỏa thuận hòa giải về quy định giao dịch bên liên quan (APT), mở đường cho khoản tài trợ khổng lồ của hãng hàng không Etihad dành cho Man City, điều này cũng đồng nghĩa gián tiếp thừa nhận cách Man City nhận tiền giai đoạn sau là hợp pháp. Dù Premier League luôn nhấn mạnh thỏa thuận APT không liên quan đến vụ 115, nhưng những người hâm mộ không rõ sự tình chỉ biết Man City thắng kiện, và càng củng cố ấn tượng "Man City là bất khả chiến bại". Năm 2014, Giám đốc pháp lý của Man City Simon Cliff từng viết một câu để đời trong một email: Mansour thà chi 30 triệu bảng thuê 50 luật sư giỏi nhất thế giới để kiện họ (Premier League) trong 10 năm tới, còn hơn chấp nhận các lệnh trừng phạt quản lý.

Thanh kiếm của Premier League liệu có chém được vị vương gia của quốc gia dầu mỏ? Đừng để cuối cùng lại thành tự chém chính mình.

Cập nhật lúc 01/10/2026 01:08